{"id":18220,"date":"2025-10-15T17:45:07","date_gmt":"2025-10-15T15:45:07","guid":{"rendered":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/?p=18220"},"modified":"2025-10-15T17:45:07","modified_gmt":"2025-10-15T15:45:07","slug":"rundbreef-66","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/?p=18220","title":{"rendered":"Rundbreef 66"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

.<\/p>\n\n\n\n

Moin leev L\u00fc\u00fcd,<\/h4>\n\n\n

In een vun uns lesten Rundbreven hett uns Plattsnacker Uwe al mol vertellt, wie he in Norwegen bi\u2019t Ink\u00f6pen mit Plattd\u00fc\u00fctsch de l\u00fcttjen Problemen l\u00f6st hett \u2013 ganz plietsch: he hett Platt snackt!<\/p>\n

Nu gifft dat wat Interessant to mellen: Op de 77. Bevensen-Tagung hett se twee spannende V\u00f6rd\u00e4\u00e4g \u00f6ver plattd\u00fc\u00fctsche Spraakformen h\u00f6rt \u2013 un nu holt di fast: Dat snackt man nich bloot bi uns in\u2019n Norden, nee, ok in Brasilien, Kanada, Mexiko un annerswo in S\u00fc\u00fcdamerika snackt man noch Platt!<\/p>\n

Dat hett mi bannig neugierig maakt: Wat f\u00f6r L\u00fc\u00fcd snackt dor denn noch Platt, un wie klingt dat? H\u00f6r man rin in de l\u00fctte Bericht vun dat Radio un lees de dorto h\u00f6rig Geschicht in d\u00fcssen Rundbreef. Dat lohnt sik!\u00a0<\/p>\n

Aver dat gifft noch annere Dinge ut uns Plattd\u00fc\u00fctsch Welt to vertellen.\u00a0<\/p>\n

Veel Vergn\u00f6gen<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00a0<\/p>\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\"\"<\/a><\/h3>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Gruselshopping<\/em><\/h2>\n
\"\"<\/a>

eigene Sammlung<\/p><\/div>\n

Nee, dat meen ik nich \u2013 wenngliek du bi de Priesen in\u2019n Laden al mol dat<\/em> Gruseln kriegen kannst. Ik meen dat grote Plakat bi uns Koopmann.\u00a0<\/em><\/p>\n

All op den Parkplatz luern gr\u00e4sige K\u00f6rbismonsters mit scheven Smiley-Grienen op di. Un dat warrt j\u00fcmmers gr\u00e4siger. Sp\u00f6kers, Gerippen, rasselnde Keden un jaulende W\u00fclv bring di bet an\u2019n Ingang \u2013 un wenn du nich oppassen deist, hest di glieks den Kopp an een vun\u2019t Dack r\u00fcnnerbummelnden Fladderm\u00fc\u00fcs st\u00f6ten. Aver nu man rin in\u2019t Gew\u00f6hl! Mehr anzeigen<\/a><\/span>\n

<\/em>Tohoop mit uns dr\u00e4ngelnt sik l\u00fctte gr\u00f6ne, f\u00fcrige Drakens \u2013 gr\u00e4sige Dracula-Masken \u2013 Sp\u00f6kels in witte Nachthemmen un grulich sminkt Halloweenbes\u00f6\u00f6kers.\u00a0 Ik will mi aver nich blot gruseln or Fladderm\u00fc\u00fcs jogen, ik will ok echt wat k\u00f6pen. Letzt Enn is bald Weekenenn, un dor bruukst du wat to eten.<\/em><\/p>\n

Also toeerst in de K\u00f6hlafdeel: Mang de Deepk\u00f6hlkastens luern horige Spinnen ut Plastik un spektakul\u00e4r Gruselk\u00f6\u00f6p op di. Aver ok bes\u00fcnnere S\u00fcnneranbotten to Halloween \u2013 \u201e“K\u00fcrbissupp mit Speck\u201c or \u201edeepk\u00f6hlte Spinnnetzkoken\u201c. Un wenn du noch \u00f6verleggst, wat de gruseligen Spezjalit\u00e4ten ok w\u00fcrklich smecken doot, kummt dor en lebendig Skelett, de Afdeelensbaas, in\u2019n Loopschritt an. He mutt Striet slichten bi dat Extradisch mit de gr\u00e4sigen Artikels un de Kost\u00fcmen. <\/em><\/p>\n

Dor steiht vundaag en Gordrovenst\u00e4nner. H\u00fc\u00fct hangt dor de Halloweenkost\u00fcmen un en grote Kiekfinsterpopp as Fladdermuus mit Fl\u00f6gels an. Dorv\u00f6r steiht en l\u00fctt Draakenmonster un blarrt. Dat will nu nich mehr een Draak sien, lever as Fladdermuus r\u00fcmlopen \u2013 will aver nich insehn, wor\u00fcm he nich dat Fladdermuuskost\u00fcm mit de Fl\u00f6gels antrecken kann. De Mudder un dat lebennig Skelett vers\u00f6cht, dat l\u00fctte G\u00f6\u00f6r to beg\u00f6\u00f6schen. De Draak blarrt aver, spiet F\u00fcer un fuucht. De Afdeelenbaas s\u00f6cht twischen de Kost\u00fcmen vertwifelt na en anner Fladdermuus\u00fcmhang. Toeerst \u00fcmsunst \u2013 aver denn findt sik doch noch een Behelp. Nu h\u00f6llt uns l\u00fctt Draak en grote Plastikrott mit langen Steert un strubbeligem Fell in de Hand. De quiekt, un de rootblinken Ogen maakt di richtig bang. De Rott fl\u00fcggt twoors nich as en Fladdermuus! Aver dat hett uns l\u00fctt Draak al lang vergeten un st\u00f6rmt wedder los.<\/em><\/p>\n

Un ik b\u00fcn nu all op\u2019n Padd na de Bruus- un Kribbelwaterafdelen. Vundaag is dat en richtig Hexenwoold. In de Midd vun de Woold steiht de Hex. Se hett ehrn Bessen in de Eck afstellt. V\u00f6r ehr Disch wuseln un dr\u00e4ngeln ok hier de l\u00fctten Draakens, Sp\u00f6kels un anner sp\u00f6kerhaftige Gestalten. De Hex verdeelt l\u00fctte Buddeln mit Hexendrunk or Draakenbloot. F\u00f6r de \u00d6llern gifft dat Geisterbowl. De warrt vun en \u201ekopplosen\u201c Verk\u00f6per in en bl\u00f6dig Ridderkost\u00fcm utschenkt. Sien Kopp hett he \u00fcnner den een Arm, un mit de annere bl\u00f6dige Ridderhand vers\u00f6cht he, de Geisterbowl in\u2019t Gl\u00e4\u00e4s to geten. G\u00f6\u00f6t du aver mol mit dien Kopp \u00fcnner\u2019n Arm l\u00fcttje Gl\u00e4\u00e4s vull! Dat geiht nich. Ok en Ridder kann dat nich. Nu liggt sien Kopp op\u2019n Disch bi de Bowle. Dr\u00f6ffst blot nich gegen st\u00f6ten, s\u00fcnst rullt de Kopp \u00fcnner dat Regal un de kopplose Ridder mutt em dor wedder rutpulen \u2013 un dat allens ahn Kopp. Kunnst jo gor nich richtig kieken! <\/em><\/p>\n

\u00d6verall sp\u00f6\u00f6kt un gruselt dat. Du b\u00fcst ganz baff un wunnerst di, wat de L\u00fc\u00fcd in dat Gesch\u00e4ft allens op de Been stellt hebbt. Un wenn du wedder buten op\u2019n Parkplatz steihst, markst du eerst, dat du v\u00f6r all dat Wunnern un Kieken de halve Ink\u00f6\u00f6p vergeten hest. Aver denn kummst du j\u00fcst morgen wedder. Nu nich to dat Gruselfest. Af morgen steiht op dat Plakat:<\/em><\/p>\n

\u201ePries-Express \u2013 wi stoppt den Tog.\u201c<\/strong> <\/em><\/p>\n

Dor wunnerst di, un kummst ut dat Verstahn gor nich mehr rut.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a> <\/div><\/em><\/p>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Plattdeutsch „Welt-weit“<\/h2>\n\n\n

Ji kennt de ‚Sendung „Wi snackt platt“ vun NDR 90,3. Dor hett se letzt \u00f6ver dat Treffen in Bad Bevensen mit de Motto: Plattd\u00fc\u00fctsch „Welt weit “ vertellt. Dat hett mi neeschierig maakt. Ik heff in\u2019t Internet fragt, wo op de Welt, bet op Noordd\u00fc\u00fctschland, noch Plattd\u00fc\u00fctsch snackt ward. Hier de Antwort:
De Swoorpunkt liggt in S\u00fc\u00fcdamerika, bes\u00fcnners in Brasilien un Paraguay.<\/em><\/strong> Mehr anzeigen<\/a><\/span>\n

<\/p>\n

Brasilien<\/h4>\n

Pomerano<\/strong> is en Variant vun\u2019t Plattd\u00fc\u00fctschen, de toeerst ut Pommern kummt. In\u2019t 19. Johrhunnert s\u00fcnd veel L\u00fc\u00fcd ut Pommern na Brasilien utwannert \u2013 v\u00f6r allem na\u2019n S\u00fcden vun\u2019t Land. Dor snackt de Nakamen h\u00fc\u00fct noch Pomerano, also en bes\u00fcnner Form vun Plattd\u00fc\u00fctsch. Pomerano is en plattd\u00fc\u00fctschen Dialekt, den L\u00fc\u00fcd in Brasilien snackt, wiel ehr V\u00f6rfohren dorhen ut Nordd\u00fc\u00fctschland utwannert s\u00fcnd. In Brasilien is Pomerano ok as Minnerheitenspraak legitimeert. Dat warrt in enige Scholen lehrt or in de Gemeen snackt. Bispill: En d\u00fc\u00fctschen Satz as \u201eIch gehe nach Hause\u201c heet op Pomerano ungef\u00e4\u00e4r so: \u201eIk gah na Huus.\u201c (Dat is liekers so as dat noordd\u00fc\u00fctsche Platt.)<\/p>\n

Paraguay<\/h4>\n

Plautdietsch<\/strong> is en anner plattd\u00fc\u00fctschen Dialekt \u2013 aver en ganz bes\u00fcnnern: He warrt v\u00f6r allem vun de Mennoniten snackt. Mennoniten s\u00fcnd en christlich Gemeenschop, de v\u00f6r vele Johrhunnerten ut Mitteleuropa fl\u00fccht s\u00fcnd, ok na Russland, Noord- un S\u00fcdamerika. Dor warrt Plautdietsch h\u00fc\u00fct noch as \u00dcmgangsspraak in de Mennonitenkolonien in Paraguay snackt.<\/p>\n

D\u00fcsse Geschicht is stark mit de Migration vun d\u00fc\u00fctschsprakig Gruppen \u2013 bes\u00fcnners de Mennoniten \u2013 verbunnen, de ehr Spraak un Kultur \u00f6ver Kontinente bewohrt hebbt un de nu noch vun de Mennoniten in veel Delen vun de Welt as Moderspraak bruukt warrt.<\/p>\n

H\u00fc\u00fct snackt Mennoniten Plautdietsch in L\u00e4nner as Kanada, Mexiko, Bolivien or Paraguay. Ok wenn de Dialekt sik \u00f6ver de Johrhunnerten stark ver\u00e4nnert hett, is he doch noch rut to kennen as en Dialekt vun ehr oolt Heimat. Plautdietsch is en plattd\u00fc\u00fctschen Dialekt, de sik mit de wannert Mennoniten \u00f6ver de ganze Welt verbreed hett. Ok wenn dorbi annere Spraken as Spaansch dorbi kummt s\u00fcnd, hett dat de Spraak en beten ver\u00e4nnert \u2013 aver se verbindt all plattd\u00fc\u00fctsch snackende Minschen \u00f6ver de Welt. <\/div><\/p>\n

\u00a0Un so h\u00f6\u00f6rt sik Plattd\u00fc\u00fctsch in S\u00fc\u00fcdamerika an:<\/span><\/span><\/p>\n\n\n

\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n


De Plattsnacker<\/strong> dreept sik wedder an\u2019n Middeweeken, 12. November, Klock S\u00f6ss, in dat Huus vun de Elisabeth Kark, Eidelstedter Dorfstra\u00dfe

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

To\u00b4n Enn noch n\u00b4l\u00fctten Spr\u00f6\u00f6k: <\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bild: „INS“<\/p>\n\n\n\n

Urteil \u00fcber einen erfolglosen Menschen: Das ist ein schlechter Brunnen, wo man Wasser hintragen mu\u00df.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

. Moin leev L\u00fc\u00fcd, In een vun uns lesten Rundbreven hett uns Plattsnacker Uwe al mol vertellt, wie he in Norwegen bi\u2019t Ink\u00f6pen mit Plattd\u00fc\u00fctsch de l\u00fcttjen Problemen l\u00f6st hett \u2013 ganz plietsch: he hett Platt snackt! Nu gifft dat … Weiterlesen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4],"tags":[],"class_list":["post-18220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein","category-plattsnakker"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18220"}],"version-history":[{"count":108,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18382,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18220\/revisions\/18382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}