{"id":17652,"date":"2025-03-01T22:26:14","date_gmt":"2025-03-01T21:26:14","guid":{"rendered":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/?p=17652"},"modified":"2025-03-29T14:22:58","modified_gmt":"2025-03-29T13:22:58","slug":"rundbreef-58","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eidelstedter-buergerverein.de\/?p=17652","title":{"rendered":"Rundbreef 58"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n

Moin leev L\u00fc\u00fcd,<\/span><\/p>\n

in dat letzt Rundbreef harr ik op dat Projekt „Spraakutbo“ henwiest. De Initschatiev hett s\u00fcck to Opgaav maakt, Plattd\u00fc\u00fctsch wedder to leven un de Spraak wedder an uns h\u00fcdige Tied anpassen. To dat h\u00f6\u00f6rt ok en ‚“moderner“ Woorschatt: bispeelswies Klimaopwarmen\/Klimaerw\u00e4rmung, wedderbruukbar\/wiederverwendbar or Lidmaadstaat\/Mitgliedstaat. So k\u00fcnnt wi de Spraak ok in uns h\u00fcdige Levenswies anwennen un se wedder mehr un mehr in\u2019t hele Leven insetten. Mehr Henwiesen gifft dat bi de Websteed vun dat Nedderd\u00fc\u00fctschsekretariat \u00fcnner https:\/\/www.niederdeutschsekretariat.de\/sprachplanung.<\/a> Bl\u00e4\u00e4dert mal op de Websteed. Dor findt ji veel intressante Neeigkeiten. <\/span><\/p>\n

Veel Spaa\u00df w\u00fcnscht <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Ut <\/b><\/u>uns<\/b><\/u> Plattd\u00fc\u00fctschfamil<\/b><\/u>j<\/b><\/u>e:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/h2>\n

Uthang<\/i>kasten, B\u00f6kertuusch, B\u00f6kerhall<\/i> <\/i>s\u00fcnd f\u00f6r uns de dree Stickw\u00f6\u00f6r vun de letzt Tiet.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Bilder EBV<\/p><\/div>\n

De <\/span><\/span>Uthang<\/span><\/span>kasten an den Eidelstedter Wekenmarkt, de hett lang leddig stahn un nu is we<\/span><\/span>dd<\/span><\/span>er „Leven“ in<\/span><\/span>tro<\/span><\/span>cken. Ok wi hebbt dor en Platz funnen un hebbt all de eersten Informataschonen un Henwiesen op uns Plattd\u00fc\u00fctsch Krink <\/span><\/span>u<\/span><\/span>thangt.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>An’n 26. Februar harrn wi wedder uns B\u00f6kerschapp apen maakt. Dat geev veel Utwahl an Le<\/span><\/span>e<\/span><\/span>sstoff.<\/span><\/span> Tuuscht<\/span><\/span> wurrn plattd\u00fc\u00fctsch B\u00f6ker \u00fcnnerenanner. <\/span><\/span>F\u00f6r e<\/span><\/span>lkeen <\/span><\/span>weer<\/span><\/span> wat <\/span><\/span>Br<\/span><\/span>uukbores dorbi<\/span><\/span>.<\/span><\/span> Dat mookt wi n\u00e4chst Johr wedder. V\u00f6rher gifft dat aver noch en tweeten B\u00f6kerflohmarkt mit „plattd\u00fc\u00fctsche Lesung“ in de B\u00f6kerhall an\u2019n Eidelstedter Markt. <\/span><\/span>Dat s\u00fcnd wi.<\/u><\/span><\/span> An <\/span><\/span>S\u00fcnnavend, 15. M\u00e4rz,<\/span><\/span> Klock <\/span><\/span>een<\/span><\/span> leest wi <\/span><\/span>in den B\u00f6kerhall <\/span><\/span>egen Geschichten <\/span><\/span>un Vertellens ut de B\u00f6ker <\/span><\/span>v\u00f6r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a> <\/span>Bi de Inliedw\u00f6\u00f6r vun d\u00fcssen Rundbreef heff ik schreven, dat wi uns Spraak den daaglich Spraakbruuk anpassen m\u00f6\u00f6t. „K\u00fcnstliche Intelligenz“ -KI- is h\u00fc\u00fct en beg\u00e4ngig Begreep, de j\u00fcmmers mehr bruukt warrt. Un dat woll ik nu mal s\u00fclvs utproberen, wat dat denn dormit op sik hett. Lest mal de neegst Geschicht. Se is nah de vun mi v\u00f6rgeven Stickw\u00f6\u00f6r vun de KI op Plattd\u00fc\u00fctsch schreven un tekent wurrn. Ofschon an‘ Enn noch „Feinschliff“ un Verbetern vun de een or annere Rechtschrievfehler n\u00f6dig weern. Aver as „R\u00fcstwark“ f\u00f6r een Geschicht kann KI goot to bruken ween. <\/span>Man vun de minschlich „Handarbeit“ sull man aver nich aflaten. KI kann helpen. Dennoch blifft de Minsch wiederhen n\u00f6dig. KI ist man bloot een Maschien.<\/span><\/p>\n

Fazit: Mi hett de Vers\u00f6\u00f6k wiest, dat ok de moderne KI uns Spraak kennt un Plattd\u00fc\u00fctsch ok in de h\u00fcdige Tiet keen Spraak ut de „Mottenkist“ is.<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/h2>\n

Un nu de KI-Geschicht:<\/strong><\/h3>\n

„Wat schhall ik alleen in mien Stuuv sitten un op de M\u00f6bels oppassen?“<\/em><\/h3>\n

Maxi weer `n Rentnersche. Se weer zwar een l\u00fctte Person, harr aver een groot Hart un enn stark Willen. Un so weer se vun her Fr\u00fcnn „Maxi“ n\u00f6\u00f6mt. – Se leev alleen in her l\u00fctte Wahnung. Dorbi is se aver nich gnatterig wurrn. Nee, se weer een fr\u00fcndliche Fro, de mit h\u00f6r 75 Johr noch vull Leven steekt. <\/i><\/span><\/p>\n

De Rent? Na, de weer nich so \u00fcppig, un dat Geld weer knapp. Aver dat hett nich schaadt, denn Maxi wuss sik to helpen. Kurierfohrten heet de Utweg. Kurierfohrten f\u00f6r Ladens, Bedrievens or L\u00fc\u00fcd ut de Naverschop. \u201eDat Geld bruuk ik egentlich nich\u201c, smustert se, \u201eaver mit de paar Mark kann ik mi en beten Luxus g\u00fcnnen“. Un so h\u00f6lpt de Kurierforten nich bloot bi de l\u00fctt Rent, s\u00fcnner ok noch bi dat bes\u00fcnnere „Luxusleven“ vun Maxi.<\/i><\/span><\/p>\n

Jedeen Dingsdag un Freedag snappte se sik nu ehren ole\u00b4n Leverwagen, de mehr Rost as Farv hett un f\u00f6hr d\u00f6rch de Gegend. Se levert allens, vun frische Eier bit to ole B\u00f6ker – transporteert M\u00f6bels un weer de Inkoopsh\u00fclp vun de Navers. Un wenn de fraagt, wor\u00fcm se so faken mit h\u00f6r l\u00fctten Leverwagen \u00fcnnerwegens weer, seggt se: „Wat schall ik alleen in mien Stuuv sitten un op de M\u00f6bels oppassen? De kenn ik doch all un klaut weern se ok nich! Op miene Fohrten lehr ik bannig veel Minschen kennen. De s\u00fcnd all \u00fcnnerscheedlich un dat gefallt mi.“ <\/i><\/span><\/p>\n

Een hett all mal to mi seggt, dat ik de Eier nich so sch\u00fcddeln schall. Un een anner hett mi fraagt: of ik de ole B\u00f6ker in de \u00dcmzugkartons ok all leest hebb? D\u00f6sige Fraag! Man een Kerl weer bes\u00fcnners utverschaamt. De fraagt mi doch glatt weg, op he mi nich de Inkoopst\u00fc\u00fct vun den Navers afk\u00f6pen kann? De Gesch\u00e4ft s\u00fcnn all dicht und he harr so\u00b4n bannigen Smacht. Dor kunn ik aver ok nich h\u00f6lpen. De muss wieder hungern. De T\u00fc\u00fct heff ik em nich verk\u00f6fft“, vertellt se mit een Grientje.<\/i><\/span><\/p>\n

So l\u00f6ppt de Tied. Jedeen Dingsdag un Freedag weer Maxi op Kurierfohrt. As se wedder eenmal op\u00b4n T\u00f6rn weer, kaam se an en l\u00fctten Caf\u00e9 v\u00f6rbi. Dor seet en ole Mann, de eensam an sien Kaffee nippen weer. Maxi bleev stohn un froog: \u201eWat is los? Wor\u00fcm sittst du hier so allen?\u201c De Mann kiekt se an un seggt: \u201eAch, ik t\u00f6\u00f6v op mien Fru, aver de k\u00fcmmt nie nich mehr.\u201c<\/i><\/span><\/p>\n

Maxi \u00f6verleggt kort un seggt denn: \u201eWeest du wat? Ik hebb Tied! Loot uns tohoop en Kaffee drinken. Ik kann di vun mien Avent\u00fcern vertell\u00b4n, un du kannst mi dien Geschichten vertell\u00b4n.\u201c De Mann lacht, un so seten se tosamen, drinken Kaffee, snackt tohoop un kunnt sik \u00f6ver all de verr\u00fcckten Dinger, de se in eer Leven beleevt hebbt half dootlachen. Vun da an weer de ole Mann en faste Deel vun Maxis Fohrten. Se f\u00f6hren tosamen, levert Saken ut un hebbt gemeensam veel Spaa\u00df. \u201eSehst, dat is de Luxus, de ik mi g\u00f6nn!\u201c, seggt Maxi oftins. \u201eGemeensam mit Fr\u00fcnnen \u00fcnnerwegens to wesen, is mehr weert, as all dat Geld vun de Welt.\u201c<\/i><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

na mien Stickw\u00f6\u00f6r schreven un tekent vun de KI\u00a0<\/p>\n

Tieden:<\/b><\/u><\/span><\/span><\/h2>\n